Activity

Năm 2022, mình nói không với một căn penthouse Vinhomes 400m2, ngân sách gần 9 tỷ, đơn giản vì gia chủ nói với tôi một câu khiến tôi biết chắc công trình này sẽ lung linh trên tạp chí và dở trong đời sống hàng ngày. Nguyên văn là “Anh cứ làm sao cho khách của tôi bước vào là choáng, còn nhà tôi ở thế nào không quan trọng”. Lúc đó mình hiểu ra một điều về thiết kế nội thất cao cấp mà 14 năm hành nghề đã dạy cho tôi: khách hàng trả tiền cho chất liệu đắt, nhưng thứ họ thật sự mua là cảm giác được sinh hoạt dễ chịu. Khi tìm hiểu thi công nội thất chung cư, mình luôn nhắc gia chủ rằng sự sang trọng không nằm ở món đồ đắt nhất mà ở khả năng căn nhà phục vụ cuộc sống thường ngày.

Gia chủ càng nhiều tiền tôi càng sợ những câu như “cứ làm cái gì đắt nhất”

Tôi đã từng tiếp một vị khách làm địa ốc, tài sản ước tính vài trăm tỷ, đề nghị mình ốp mặt bàn bếp bằng đá marble nguyên khối nhập từ Ý, chi phí hơn 600 triệu chỉ tính phần đá. Tôi hỏi ngược một câu: “Gia đình nấu ăn mỗi ngày mấy lần, có đặt cốc nước sôi lên bàn không?”. Anh cười bảo chưa bao giờ nghĩ tới. Hệ quả sau 4 tháng dùng, đá marble gặp ố vàng đúng chỗ nồi nóng đặt xuống, phải thay mặt bàn mới tốn thêm 380 triệu cộng với 3 tuần đục đẽo bụi mù. Cái tôi nhận ra là gia chủ siêu giàu thường mua nội thất để chứng minh vị thế với khách khứa, chứ không chọn để sinh hoạt trong đó. Suy nghĩ này rủi ro ở chỗ nó đẩy chi phí lên đỉnh nhưng đời sống thực tế lại tụt xuống đáy. Cách tôi đối phó rất đơn giản: thay vì đưa bảng báo giá, tôi hỏi ba câu về thói quen hàng ngày, sau đó mới nói chuyện vật liệu. Câu thứ nhất là buổi sáng trong nhà ai thức sớm nhất và làm gì. Thứ hai là buổi tối gia đình quây quần ở đâu. Thứ ba là thứ nào trong nhà cũ khiến gia chủ bực mình nhất. Ba câu này thường làm gia chủ ngập ngừng và tự xem lại yêu cầu trước lúc tôi động vào bản vẽ.

Tôi từng nói không với hợp đồng 9 tỷ vì một câu nói về bể cá

Buổi gặp với chủ nhà penthouse 400m2 mất gần 3 tiếng. Mọi thứ suôn sẻ cho tới khi bà chủ mong muốn đặt một hồ cá koi nặng khoảng 3 tấn chính giữa phòng khách, lý do là “đẹp để tiếp khách”. Tôi hỏi thẳng một câu: “Vậy ai sẽ chăm đàn cá mỗi ngày, thay nước tuần mấy lần, hệ thống lọc đặt ở đâu khi sàn đã đúc bê tông?”. Cả gia đình không ai trả lời. Điều buồn cười là không ai trong số họ từng nuôi cá. Tôi ngồi thêm 20 phút phân tích hệ lụy: sàn buộc phải gia cố thêm khoảng 1,2 tấn thép, độ ẩm liên tục bốc lên làm ẩm đám trần gỗ óc chó bên trên, mùi tanh thức ăn cho cá ám vào rèm và sofa vải, chi phí bảo trì dao động 8 đến 12 triệu mỗi tháng cộng thêm điện năng cho hệ thống lọc chạy 24/7. Ước tính 5 năm đầu, chỉ riêng đàn cá này tiêu tốn gần 700 triệu không tính rủi ro cá chết vì người nuôi không đúng. Lý do thật khiến tôi chọn dừng không phải vì ngân sách mà vì câu trả lời đó. Một công trình mà gia chủ không chịu trách nhiệm cho vận hành hàng ngày thì kiến trúc sư sẽ chịu hết, và 18 tháng sau kiểu gì cũng có cuộc gọi trách móc. Bài học với tôi khá rõ: người thiết kế phải từ chối đúng lúc, thay vì cứ gật đầu cho xong hợp đồng. Số tiền 9 tỷ nghe rất hấp dẫn, nhưng một công trình sai từ gốc sẽ theo đuổi mình ròng rã nhiều năm.

Món đồ 80 triệu chẳng ai để ý nhưng quyết định đẳng cấp căn nhà

Gia chủ hay giới thiệu bộ bàn ăn gỗ óc chó, đèn chùm, hay tranh treo tường nhập khẩu. Nhưng thứ quyết định cảm giác sống lại là bộ điều hòa giấu trần, hút mùi, cấp thoát nước, cách âm, và kiểm soát ánh sáng tự nhiên. Những thứ này ngốn khoảng 30 phần trăm ngân sách nhưng gần như chẳng xuất hiện trong bài đăng nào của chủ nhà. Mình làm một căn hộ 200m2 tại Sunrise City hồi 2021, chủ nhà đầu tiên muốn cắt phần cách âm để đổ tiền vào bếp nhập. Mình phân tích họ giữ lại, chi 80 triệu cho cửa cách âm, bông khoáng trong tường, và đệm chống rung bên dưới sàn gỗ. Ba tháng sau, bà chủ nhắn tôi nói đó là mục đáng chi nhất trong cả căn nhà: con ngủ sâu hơn, chồng làm ca đêm về không làm ồn ai, nhà bên hát karaoke cũng không nghe thấy. Cho dễ hình dung, tôi từng ở hai chung cư cùng phong cách tối giản, cùng tầm độ hoàn thiện, nhưng một căn sử dụng điều hoà giấu trần tiết kiệm điện và một căn dùng máy treo tường đời cũ. Sự khác biệt dễ thấy nhất không phải tiền điện mà là tiếng ồn: căn treo tường kêu 42 decibel, căn giấu trần chỉ khoảng 28 decibel, vừa đủ để giấc ngủ sâu khác hẳn. Đó là lý do tôi luôn dành buổi trao đổi đầu tiên chỉ để nói về phần kỹ thuật ẩn, trước lúc ai đó mở catalog đồ nội thất.

Sau 14 năm tôi đo độ sang không bằng giá mà bằng mức độ dám ở

Tôi đã từng nghĩ nội thất sang là gỗ óc chó nhập, da bò Ý, đá tự nhiên nhập. 14 năm sau, định nghĩa của tôi thay đổi hoàn toàn. Sang là khi căn nhà khuyến khích người ta nấu ăn mỗi ngày, nằm dài trên sofa đọc sách mà không sợ bám bụi, và để rơi cái cốc mà không hoảng. Năm 2020, mình nhận một căn hộ 150m2 cho cặp đôi bác sĩ công tác ở Bệnh viện Chợ Rẫy, tổng chi phí chỉ 2,5 tỷ, chỉ bằng chưa đầy một phần ba con số tôi đã làm cho các dự án khác. Tôi chọn hướng giản dị: gỗ sồi thay vì óc chó, đá granite thay vì marble, vải lanh thay vì da bò, nhưng dồn tiền vào tay nắm inox 304, bản lề, ray trượt giấu, và hệ đèn đọc sách. Ba năm sau, khi tôi ghé thăm nhà, mọi thứ vẫn như mới, không bong tróc một mảng nào. Chị vợ kể tôi cho 4 khách hàng mới, tất cả đều là đồng nghiệp. Chuyện đó dạy tôi một điều quan trọng: người giới thiệu không phải vì ảnh đẹp mà từ trải nghiệm sống tốt mỗi ngày. Bây giờ, nguyên tắc nhận dự án của tôi chỉ còn trong 3 điều: gia chủ có ở thật hay chỉ nhằm trưng diện, tiền đổ vào phần kỹ thuật ẩn chiếm bao nhiêu phần trăm, và ai sẽ chăm sóc căn nhà mỗi ngày. Khi cả ba câu trả lời minh bạch, tôi ký. Còn khi vẫn còn im lặng, tôi thà từ chối thêm một hợp đồng. Lần tới nếu anh chị chuẩn bị một bản vẽ nội thất vài tỷ, hãy tự hỏi đúng một câu: món đồ này nâng đỡ cách sống của bạn, hay phục vụ ánh nhìn của ai đó?