Activity

Năm ngoái tôi nhận một cậu em 19 tuổi, uốn miết 5 tháng trời mà nó vẫn để đường nối mặt bếp gồ lên như vết sẹo cũ. Tới lúc tôi đứng kèm cậu chà đúng 4 tiếng đồng hồ ở một góc bếp, cậu mới hiểu ra vấn đề đâu phải tại tay nghề. Nó nằm ở khâu cậu chưa hiểu cây máy chà đi tới đâu thì dừng. Tôi làm nghề này 11 năm, từ thợ chà nhám mà ra, giờ lập xưởng ven Sài Gòn với 6 anh thợ chính và kèm thêm thợ mới. Kể lại mấy chuyện này cũng là dịp tôi tự soi cách mình truyền nghề. Ai đang muốn tìm hiểu thi công đá solid surface thì cứ đọc cho hết, tôi kể thật chuyện trong xưởng, không tô vẽ gì.

Cái tiệm nhỏ dạy tôi rằng người thợ giỏi không phải kẻ làm lẹ

Trong tiệm tôi có đủ loại thợ, và tôi xếp loại họ chẳng theo số năm làm nghề mà theo đường nối để lại cho khách. Có một người một ngày chạy được 3 mét dài mặt bếp, nhanh thật, nhưng đường nối nhìn là muốn quay lại. Tôi từng phải gỡ ra nguyên một mặt bếp dài 2,8 mét vì đường nối lệch màu, tốn thêm gần 6 tiếng của thợ và một miếng vật liệu coi như bỏ. Ngược lại có một anh thợ làm chậm, một ngày khoảng 1,5 mét, vậy mà sau khi giao khách mách thêm 4 người qua xưởng tôi. Con số tôi đo được nhiều năm nay là thế này. Một đường nối đạt cần trung bình 45 đến 70 phút chà tách 3 độ nhám, cộng thêm khoảng 20 phút đánh lại bóng. Nghĩa là một mối nối chắc ăn tốn gần 1,5 giờ công sức, chưa kể thời gian trộn keo và giữ cho keo khô. Người nào hiểu được cái nhịp độ đó thì mới trụ được lâu.

Buổi chiều tôi buộc thợ mới đứng nhìn trước lúc được cầm máy

2 tuần đầu người mới xưởng tôi không đụng vào máy. Công việc của họ là đứng sát thợ chính, dòm động tác cầm máy, cách trộn keo, cách kẹp mối sao mà đá khỏi nhích. Ba cái lý thuyết coi bộ vô ích với thợ đứng máy mới. Cái thứ họ cần là sao chép được góc nghiêng của lưỡi chà, lực ép tay khi lướt qua mép mối, tiếng máy lúc đá ăn để nghe ra đủ nhám hay chưa. Có bữa một cậu thợ cố tình cầm máy lúc tôi vắng, đánh một đường ngay mối nối. Cái đường đó chạy thẳng làm lệch một vết lõm dài tầm 40 cm. Cứu cái chỗ đó ngốn cả buổi chiều của hai thợ, và nó thì đứng nhìn hết buổi để nhớ đời. Sau đó tôi dựng một nếp chung. Ai chưa đứng tròn 2 tuần coi thì không cho đụng máy đi. Nhìn thì gò bó, nhưng đó là cách tôi tiết kiệm hàng chục miếng vật tư mỗi năm.

Cái chuyện lương thợ solid surface và cái bẫy rẻ

Thật tình thì bài toán nhân công định luôn độ đẹp của mối nối. Ở khu vực tôi, một thợ chính đá solid surface đang ăn khoảng 450-600k một ngày, phụ rơi vào 250 đến 320 nghìn một ngày, chưa tính công đi lại. Một cái mặt bếp khoảng 3 mét thường hết chừng 2 tới 3 công. Chỗ nào trả rẻ thợ chính xuống còn 350 nghìn, cái bị ép đó sẽ quay lại đúng vào mối nối của khách. Tôi từng chứng kiến một xưởng ký mặt bếp thấp hơn giá tôi đưa chừng 30 phần trăm. Khách nghĩ là hời, sài chừng 8 tháng thì mối nối ngả vàng, có chỗ nứt tóc, và kết cục là khách nhờ tôi làm từ đầu, đếm ra nhiều tiền hơn cả giá ban đầu. Cái nghề này không cho phép cho chuyện vừa rẻ vừa đẹp. Nếu muốn giữ giá xuống thì sẽ phải cắt công chà ở một khâu nào đó, mà khoảng chà chính là là không cắt được.

Lúc khách hỏi chừng nào xong tôi hay trả lời thế nào

Kinh nghiệm gần chục năm của tôi là chớ hứa bừa. Khách hỏi bao giờ xong, tôi nói kiểu này: hẹn trả thì số nào đều được, nhưng ngày xong khâu chà thì không ai rút ngắn lại. lạ thiệt, nhưng kiểu nói đó cứu tôi không ít lần. Có bữa một người khách ở quận 7 giục mặt bếp để để kịp dọn về nhà, nói rút ngắn khâu chà. Tôi giữ đúng quy trình của mình. Kết quả khách dùng gần ba năm rồi, mối nối vẫn êm, và năm rồi chị đưa ba công trình cho xưởng. Trái lại mấy lần tôi xiều theo cái deadline của khách, để thợ làm lẹ, cuối cùng là 3-6 tháng sau đường nối bắt đầu ngả màu, phải quay lại chà lại, tốn công gấp hai. Hiện tôi thà bám kỹ thuật, trễ một hai hôm còn hơn mất lòng cả đời. Anh em làm nghề này hẳn hiểu cảm giác đó. Thử nghĩ một câu cho vui, bạn thà đúng hẹn mà mối nối nổi, hay chậm chút mà đường nối êm?