Activity

Có lần vào một buổi chiều tôi đứng giữa căn nhà đã bốc hết đồ đạc ở Quận 7, nhìn 4 vệt xước trên sàn gỗ do chính đội thợ của mình tạo ra, và hiểu ra thứ đắt nhất trong gói nội thất trọn gói chẳng nằm trong bảng giá. Cái buồn cười là, suốt chín năm bám nghề sau khi rời chỗ thiết kế, tôi nhận trung bình 15 tới 20 căn một năm, ấy vậy mà thứ đắt nhất ấy vẫn cứ tuột khỏi tay. Nếu bạn đang tìm hiểu thiết kế nội thất chung cư, điều đầu tiên tôi nói khách là bỏ qua con số tổng đi một lúc đã.

Cái nghề đi soát những gì mình không được quyết

Nói thật, giám sát độc lập trong mô hình thi công nội thất trọn gói khác một trời một vực đơn vị tổng thầu. Đơn vị thi công chốt hợp đồng rồi tự làm, còn tôi chỉ xuất hiện để bắt lỗi và kèm tiến độ — chẳng có quyền đổi vật tư, không được quyền cắt quân. Lần nọ, trong một căn hộ ba phòng ngủ ở khu Nam Sài Gòn, chủ nhà đi nước ngoài 10 ngày. Tới ngày thứ tư, tôi bắt gặp xe gỗ MDF đưa tới lệch mã: hợp đồng ghi loại chống ẩm màu xanh, đưa tới loại loại rẻ. Tôi bấm máy chụp nhãn mã, biên nhận giao hàng, đoạn gọi thẳng cho chủ nhà. Ba thứ tôi lúc nào cũng chụp ngay hôm nhận mặt bằng: hiện trạng sàn và tường vách khi còn nguyên, đồng hồ điện nước với con số rõ ràng, và lối vào chỗ vận chuyển để sau này khỏi tranh cãi chuyện va quệt thang máy hay lối lên. Mấy tấm hình đó giúp tôi không dưới mười lần.

Xem bảng báo giá trọn gói mà chớ nhìn vào tổng tiền

Khi khách đưa tôi bảng báo giá ba trăm tám mươi triệu, phản xạ đầu tiên của phần lớn người là ngó con số cuối rồi xuýt xoa. Còn tôi bảo khách giấu con số ấy đi, xem từng mục vật tư trước. Một bản tất tần tật chia ra bốn phần: phần thô, phần hoàn thiện, phần thiết bị vệ sinh, phần phát sinh. Vấn đề là năm mục thường bị ghi mờ mờ: phụ kiện bản lề, keo dán, chân tường, đường điện âm, và bốc vác tầng cao. Tôi đã ngồi so một bảng giá bốn trang và phát hiện bảy dòng để chữ “theo chuẩn” mà không ghi hãng nào. Hỏi tới thì hai dòng sẽ bị đẩy tăng giá vài triệu mỗi mục. Tôi bảo khách ghi hẳn vào phụ lục mã sản phẩm, số lượng, giá mỗi cái trước lúc đặt bút. Cái hay là lúc bạn đọc từng dòng kiểu đó, số cuối hay chỉ nhích 5 đến 8 phần trăm nhưng đổi lại bạn rõ từng món.

Ba tuần cuối trước bàn giao là quãng dễ mất tiền nhất

Tôi hay đi nghiệm thu theo trình tự cố định để khỏi sót thứ gì. 8 điểm tôi hay bắt gặp bỏ qua: khe cửa vì anh thợ gắn không khít; độ dốc thoát nước khu bếp vì nước ứ sau vài tháng mới lộ ra; đường chờ máy lọc nước vì bị bỏ quên không đi ống; hai cánh tủ va nhau khi mở vì khớp bản lề gắn sai khoảng. Còn ba mục cũng hay bị bỏ sót là mối ghép đá bàn, độ phẳng trần thạch cao, và đường đi dây điện âm tường. Cách giữ của tôi khá cứng: giữ lại năm tới mười phần trăm giá trị hợp đồng đến khi kết thúc bảo hành sáu tháng. Thẳng thắn là bên thi công không thích điều khoản đó. Thế nhưng tôi đã từng thấy trường hợp thanh toán hết là kêu gì cũng chậm. Giữ lại một phần nhỏ cho sáu tháng bảo hành là kiểu nói chuyện hiệu quả nhất mà tôi hay dùng.

Khách thuê giám sát độc lập lợi gì, hại gì

Tôi không tô vẽ rằng mướn người giám sát độc lập bao giờ cũng tốt hơn. Cái lợi là bạn có một người đứng về phía mình khi va chạm với nhà thầu, người hiểu kỹ thuật đứng ra nói hộ bạn với hình và biên bản chứ không nói cảm tính. Cái hại là bạn thêm một tầng trao đổi — có lúc một việc nhỏ phải qua ba bốn cái đầu mới rồi — và chi phí 1 đến 2 phần trăm giá trị hợp đồng. Lần nọ, tôi khuyên một gia chủ ở khu Nhà Bè tạm dừng một tuần vì bắt được chỗ chống thấm hỏng ở sàn vệ sinh. Gia chủ tiếc thời gian kêu một hồi. 6 tháng sau, tầng dưới dột trần, nếu lúc đó không dừng thì chi phí đục ra làm lại độ tầm 40 triệu kèm theo mệt mỏi với láng giềng. Suy cho cùng, thuê giám sát giống như mua bảo hiểm — bạn mong khỏi phải xài tới, nhưng lúc cần thì đáng. Giả sử bạn chuẩn bị sửa nhà, cứ hỏi ba bên coi họ chịu để một người giám sát độc lập vào kiểm công trình hay không — phản hồi đó nói lên khá nhiều về cung cách làm việc đấy.