Activity

Ba tuần trước Tết, tôi đứng ngẩn trong căn hộ 68m2 còn nguyên khung bê tông, nhìn nhóm thợ nội thất thu dọn đi, để lại mỗi cái bếp chưa ốp mặt đá. Tôi 34 tuổi, vừa mua được căn hộ đầu tiên sau 8 năm đi thuê, và cái hợp đồng tôi ký với đội thợ quen trị giá 120 triệu. Khi tham khảo thi công nội thất trọn gói, tôi cứ nghĩ rằng chỉ cần kiếm được nhóm thợ ‘có tâm’ là xong. Không hề xuôi chèo mát mái như vậy.

Bản hợp đồng 120 triệu mà tôi đọc lướt trong 15 phút

Tôi nhận bảng dự toán qua Zalo, kiểu ảnh chụp màn hình Excel, không rõ đến mức buộc phóng to mới đọc được hạng mục. Tổng cộng 14 mục, từ tủ bếp đến sàn gỗ phòng ngủ, giá 120 triệu. Tôi chốt trong vòng 15 phút vì cho rằng người quen giới thiệu thì chắc ổn. Điều trớ trêu là có ba chỗ tôi lướt qua: phụ kiện bản lề tay nâng ghi chung chung là ‘loại tốt’, gỗ thùng tủ không ghi loại, và số lượng đèn led ghi ‘theo bản vẽ 3D’ mà tôi chưa mở file 3D bao giờ. Đến lúc làm tôi mới hiểu cụm ‘theo thực tế thi công’ trong hợp đồng nghĩa là gì. Nó là phát sinh để đội thợ đội lên chi phí mỗi khi có sai lệch giữa bản vẽ và hiện trường. Tôi trả thêm gần 14 triệu cho phụ kiện nâng cấp, 6 triệu tiền gỗ đổi sang MDF thường sang loại gỗ chống ẩm, và 2,4 triệu cho 8 bóng đèn thêm. Tôi kể lại để mọi người thấy con số trên giấy với con số thực tế phải trả nó cách nhau xa như thế nào.

Bước sang tháng hai tôi bắt đầu đếm số ngày thợ vắng mặt

Đội thợ trên hợp đồng là 5 người, nhưng thực tế thi công chỉ 2 người xuất hiện đều đặn. Tôi bắt đầu ghi chép. Tháng thứ hai vỏn vẹn 11 ngày vắng bóng thợ trong tổng 26 ngày làm việc đã cam kết. Lý do thì quen thuộc: ‘mưa khó chở được vật liệu lớn’, ‘nhà máy giao gỗ chậm’, ‘thợ phụ về quê một hôm’, rồi đến ‘anh hiểu cho em, tuần này nhà’. Mỗi lần tôi nhắn tin hỏi tiến độ trên Zalo, tôi đều nhận được đúng câu trả lời ‘anh cứ yên tâm’. nghe xong thì không nổi. Tôi làm văn phòng 8 tiếng một ngày, chiều nào cũng ghé qua căn hộ xem có ai làm không, và có hôm tôi ngồi từ 6 giờ chiều đến 7 giờ tối mà nhà vẫn khóa ngoài. Cái mệt nhất không phải chờ đợi. Là mỗi lần hỏi thì có cảm giác mình thành người khó tính, trong khi tôi chỉ muốn biết tuần này làm được đến đâu. Tôi hiểu ra một điều ai cũng biết: lịch tiến độ lời nói không có cơ sở gì trong hợp đồng hết.

Cái bếp chưa ốp mặt đá và tiếng chuông lúc 11 giờ đêm

Đêm 23 âm lịch, tổ trưởng gọi điện cho tôi lúc 11 giờ đêm. Câu đầu tiên tôi nghe là ‘nhà máy đá nghỉ sớm, qua Tết làm anh nhé’. Tôi ngồi xuống ghế, lấy máy tính ra cộng sổ số tiền đã tạm ứng. Tôi tạm ứng 80 triệu trong tổng 120 triệu, vậy là còn 40 triệu chưa trả, nhưng khối lượng thi công mới khoảng 65%. Để kịp ở trong nhà trước Tết, tôi phải thuê đội thợ ngoài làm gấp phần mặt đá và một số chi tiết còn dang dở, giá gấp rưỡi vì cận Tết. Tôi trả thêm 9,5 triệu cho một việc mà theo hợp đồng đúng ra thuộc phần tổ thợ cũ phải làm. Cái đau không nằm ở tiền. Nó nằm ở chỗ điều khoản tiến độ trong hợp đồng của tôi ghi là ‘hoàn thành trong 2 tháng’ chung chung. Không có chặng nghiệm thu nào để tôi giữ tiền lại cả. Giá mà hợp đồng ghi ‘sau 3 tuần, phần thô xong, thanh toán 30%’ thì tôi đã có lý do để dừng lại trước khi mọi chuyện rối tung.

Giá mà tôi được ký lại từ đầu thì tôi sẽ hỏi những câu này

Tôi liệt kê ra danh sách câu hỏi tôi muốn hỏi trước khi ký bất kỳ hợp đồng dựng nội thất nào tiếp theo. Anh chị có thể dùng luôn:

• Phụ kiện bản lề, tay nâng do ai chịu trách nhiệm, hãng nào, mã nào, và nếu hỏng trong 6 tháng đầu thì ai bảo hành?
• Gỗ được trữ ở đâu, trách nhiệm rủi ro cong vênh nếu thời tiết nồm ẩm?
• Mấy đợt nghiệm thu, mỗi mốc trả bao nhiêu phần trăm, và mấy ngày sau nghiệm thu thì mới đến mốc tiếp theo?
• Chậm tiến độ thì trừ bao nhiêu phần trăm trên giá trị hợp đồng, tính theo ngày hay theo tuần?
• Và câu cuối tôi nguyện không bao giờ đồng ý nữa: tôi không ứng quá 30% tổng giá trị, chấm hết, dù ai giới thiệu thế nào.

Nói thẳng, cái tổ thợ tôi thuê không phải lừa gà. Họ làm được, nhưng không có hệ thống, và tôi không có hợp đồng đủ chặt để kéo họ vào khuôn khổ. Nếu mọi người đang tính ký gói nội thất trọn gói, hãy bỏ một buổi tối soi bảng báo giá, đánh dấu mọi chữ ‘theo thực tế’ và ‘theo bản vẽ’, rồi làm rõ từng chỗ một trước khi ký lần đầu. Anh chị có đang nắm quá nhiều tiền cho một đội thợ chưa chứng minh được tiến độ không?