Activity

Đêm thứ ba sau khi dọn về, tôi nghe thấy tiếng ‘cục’ dưới sàn gỗ gõ gu. Mở đèn lên, tôi nhìn thấy cánh tủ bếp walnut sáu chục triệu đã nứt một đường dài 12cm và oằn oại như lá chuối khô. Tôi hành nghề kiến trúc sư nhà ở cao cấp 15 năm, mới bàn giao và ở trong căn nhà phố 3 tầng 320m2 tại TP.HCM sau 14 tháng thi công. Thế mà tôi vẫn suýt mất khoảng 200 triệu vì một thứ chẳng ai nhắc trong bảng báo giá. Khi tìm hiểu thi công nội thất biệt thự tân cổ điển, tôi hiểu ra rằng độ ẩm mới là kẻ thù số một, không phải đội thi công.

Độ ẩm không khí là thứ đắt nhất tôi từng trả tiền mà không nhìn thấy trên báo giá

Mùa mưa ở TP.HCM, tôi ghi được độ ẩm dao động từ 85 đến 92% bằng cảm biến đặt ở ba tầng. Tôi log dữ liệu suốt hai tuần và nhận thấy một chuyện buồn cười là hơi ẩm lên đỉnh lúc không khi mưa to nhất, mà khoảng 4-6 giờ sáng ngày kế, khi độ nóng xuống thấp. Cũng vì thế, tôi phải đặt một cỗ máy hút ẩm công suất cao 40 triệu cho tầng hầm và khu tiếp khách. Vấn đề là tiếng ồn. Máy chạy cả ngày mà kê giữa phòng khách thì hỏng hết vẻ đẹp. Tôi xử lý bằng cách đục một hộc âm tường sau mảng ốp đá tự nhiên, lắp cửa nhôm kính lá sách để thông hơi, và nối ống thoát nước trực tiếp xuống khay thoát sàn. Tổng tiền điện năng tăng thêm khoảng 1,2 triệu tháng. Nhìn thì nhỏ, nhưng tôi nhẩm lại: giả sử không có nó, mỗi cánh tủ walnut từng tốn bảy tám triệu, cả bộ tủ bếp trên dưới tầm 180 triệu. Thế thì 1,2 triệu tháng là rẻ mạt. Điểm tôi từng sai lầm là kê máy gần giường ngủ ở tầng trên, đêm đến ồn không ngủ được. Sau tôi chuyển xuống cầu thang rồi giảm công suất ban đêm.

Những món đồ gỗ tôi đã nghĩ là sang lại là thứ mục nhanh nhất

Tôi đã thích gỗ tự nhiên nguyên tấm. Bộ tủ bếp walnut nhập 60 triệu nứt toác một đường 12cm chỉ sau ba tuần. Mặt bàn gỗ oak nguyên khối 2m4 dính một vệt mốc ố loang từ rìa vào tầm 20cm. Lớp da bọc sofa bò nổi mốc trắng thành từng mảng dưới phần tiếp xúc dựa. Thật ra, độ ẩm vào 75% là môi trường lý tưởng cho mốc và mọt. Điều trớt là mấy chất liệu tôi đã chê như veneer chống ẩm, phủ PU mờ, hay laminate giả gỗ lại chịu nổi thời tiết này ổn hơn nhiều. Tôi không nói là vứt gỗ tự nhiên đi. Nhưng chỗ nào tiếp xúc ẩm thường xuyên như chân tủ bếp, mặt bàn gần chậu rửa, mảng sát tường ngoài, thì nên chọn vật liệu kỹ thuật. Chi phí sửa cánh tủ walnut đó hết 9 triệu, chưa kể 2 tuần đợi đơn vị làm. Nếu làm lại từ đầu, tôi chọn phần nhựa chống ẩm dán veneer mỏng walnut thật — trông chẳng khác gì mấy, mà bền hơn ba lần.

Tôi đã nói gì với đơn vị nội thất khi họ bảo ‘gỗ kiểu gì chả cong’

Tôi gọi xưởng ở Bình Dương. Họ nói thời tiết trong Nam nhà nào cũng bị, ‘gỗ kiểu gì chẳng cong’. Tôi không cãi nhau to, chỉ gửi dữ liệu kỹ thuật: hàm lượng ẩm của gỗ nên ổn định ở tám đến mười hai phần trăm, còn cánh tủ này kiểm ra 16,5%. Nghĩa là gỗ chưa bị sấy đủ mức trước khi gá thành phẩm. Tôi dẫn thêm bảng log hơi ẩm 14 ngày cho họ biết nhà tôi chẳng phải nguyên nhân. Cuối cùng, bên đó chấp nhận thay vật liệu ở ba bộ tủ bị nặng nhất, bảo hành hai bộ còn lại theo dõi thêm 6 tháng. Bài học rút ra là hợp đồng phải ghi rõ ràng điều khoản bảo hành theo mùa, chứ không chỉ ghi ‘bảo hành 12 tháng’. Nên có điều khoản cụ thể: nếu sau một mùa mưa mà gỗ nứt hơn ba milimét hoặc cong quá 5mm trên mỗi mét dài thì xưởng phải thay miễn phí. Mình tính giá như kèm điều khoản này từ đầu, tôi từng tiết kiệm được hơn 20 triệu sửa và mấy tuần bực mình.

Một ngày mưa Sài Gòn và ngôi nhà vẫn thơm mùi gỗ mới

Sáng nay mưa tự 5 giờ. Tôi ngồi ở bàn ăn, cảm biến báo 58% — đúng ngưỡng tôi muốn cho khu sinh hoạt. Hương gỗ thoảng ra dịu, chẳng kiểu ẩm mốc như mấy tháng trước. Bộ kiểm soát ẩm nhà tôi gồm ba thiết bị: một công suất 50 lít/ngày cho tầng hầm, một 30 lít/ngày cho phòng khách, một 20 lít/ngày cho phòng ngủ chính. Tổng máy móc hết 40 triệu, thêm tầm 8 triệu đục âm tường và đường thoát nước. Mình giấu hết phía sau mảng ốp, chỉ chừa khe hút khí kín đáo. Chuyện tôi muốn nói với ai đang thi công nội thất biệt thự ở miền Nam là chớ đợi gỗ hư rồi mới xử lý. Đưa hút ẩm vào bản vẽ ngay đầu, tính chi phí như một hạng mục kỹ thuật bắt buộc, chứ không phải là đồ mua thêm khi phát sinh. Giả sử bạn đang hoàn thiện nhà mà chưa biết hơi ẩm mùa mưa bao nhiêu, hãy sắm một cảm biến vài trăm nghìn đo hai tuần trước khi đóng hợp đồng đơn vị. Biết con số rồi, bạn sẽ thấy mình cần tính điều gì. Còn nếu đã hoàn tất hết rồi, câu hỏi duy nhất cần làm rõ là bộ hút ẩm nhà bạn có đang hoạt động đúng ngưỡng chưa, hay chỉ bật khi thấy mốc đã lên?