Activity

Đã có lần tôi đứng ngay giữa công trường ở một căn hộ chung cư và chứng kiến một chị chủ nhà bật khóc ngay tại chỗ. Hệ tủ bếp bị đóng lệch 7cm so với ô chờ trên tường, thế mà người thợ vẫn cứ khăng khăng rằng “chị chỉ nói miệng vậy chứ có ghi gì đâu”. Suốt bảy năm giám sát nội thất cho các căn hộ, tôi đã từng ngồi giữa không biết bao nhiêu cuộc cãi vã kiểu này. Đa số là gia chủ thua, chẳng phải vì thợ dở, mà vì hai bên nói chuyện bằng niềm tin thay vì giấy tờ. Sau khi rời khi rời khỏi cương vị giám sát của nhà thầu, tôi chuyển hướng làm tư vấn độc lập cho những gia đình lần đầu mua căn hộ. Lúc bắt tay vào tìm hiểu thi công nội thất chung cư giá rẻ, điều đầu tiên tôi dặn người quen không phải chọn mẫu đẹp, mà là khóa lại tất cả thỏa thuận lời nói thành chữ.

Cái bản hợp đồng miệng đắt hơn vàng ròng

Vụ chị chủ nhà ở một khu Vinhomes là bài học tôi nhớ mãi nhất. Chị ấy đặt đóng tủ bếp và tủ bếp dưới theo bản vẽ vẽ tay của một kiến trúc sư tự do. Trên giấy tờ, chỉ có ghi số đo tổng thể, không có ô chờ kỹ thuật. Đến lúc thợ đóng tủ vào, đám thợ bám theo mép của tường phía trái, còn chị nhìn theo bản vẽ 3D trên điện thoại thấy nó phải cân giữa. Đôi bên không ai đo lại con số 7cm chênh đó trước lúc cắt ván. Đến khi tôi được gọi tới, tủ đã gắn xong vào tường, tháo ra là mất toàn bộ mặt cánh. Chị khóc, đám thợ thì nói tôi thi công theo thực tế, chị có nói gì đâu. Tôi ngồi nghe mà chỉ biết gật đầu, vì về luật thì đúng là chẳng có gì ràng buộc bằng chữ cả. Từ đó tôi luôn yêu cầu biên bản hiện trường chụp ảnh từng góc tường, có thước đo đặt sát để định vị vị trí ô chờ, đính vào hợp đồng như phụ lục. Một tờ phụ lục A4 có 6 tấm ảnh không tốn gì, nhưng nó chấm dứt mọi tranh luận về sau.

Thợ giỏi cũng chẳng thể đoán được ý chủ nhà

Tâm lý phổ biến của gia chủ nhà lần đầu là nói một câu rất chung chung: “làm thế nào cho thật đẹp”. Thợ nghe xong thì tự diễn giải theo kinh nghiệm bao nhiêu năm của anh ta. Có lần tôi đứng nghe một anh thợ mộc nói với chủ nhà rằng gỗ sồi tự nhiên sẽ ra màu “vàng óng”, chủ gật gù vì nghĩ vàng óng là sang. Đến lúc lắp xong, cả không gian phòng khách ngả màu vàng chóe như tủ bệnh viện, chị ấy chỉ muốn một tông sồi nhạt hơi xám. Tuần đầu chị vẫn cố chịu đựng, tuần thứ ba chị gọi tôi nói muốn đổi hết. Thay mặt cánh toàn bộ khu bếp tốn gần 30 triệu, chưa tính công thợ lắp lại. Bài học tôi rút ra sau mấy lần như vậy là chốt bằng vật thực tế, không chốt bằng lời. Cụ thể là, tôi buộc chủ nhà và thợ cùng ký vào một miếng gỗ mẫu 10x10cm đúng mã vân đã chọn, dán băng keo ghi rõ tên mã màu. Song song, hình 3D phải có kích thước ghi chú từng milimét ở mép chi tiết, không để thợ tự nhân tỷ lệ. Mẫu thật + số cụ thể là hai thứ duy nhất đáng tin trong thi công nội thất.

Đừng để thợ tự chọn vật tư phụ

Phụ kiện nghe nhỏ nhặt nhưng giết công trình nhanh chẳng kém gì vật tư chính. Tôi đã từng gặp một nhà chỉ hơn tám tháng sau nghiệm thu đã hỏng bốn bản lề tủ bếp. Hỏi ra mới biết đám thợ đổi bản lề giảm chấn loại xịn đã ghi trong hợp đồng thành loại rẻ hơn, chênh khoảng 40 nghìn một cái. Nghe thì nhỏ, nhưng một căn 70m2 thường dùng tầm 30 chiếc bản lề cho tủ bếp + tủ áo + kệ, nhân lên là hơn một triệu chênh giá, chưa tính chi phí thay và bực mình. Điều đáng nói là nhiều chủ nhà chẳng thèm hỏi mã hàng cụ thể, chỉ ghi chung chung “bản lề giảm chấn”. Đấy là lỗ hổng để thợ đổi hàng mà không ai biết. Sau khi ngồi cố vấn, tôi đưa cho khách một checklist vật tư phụ bắt buộc ghi rõ trong hợp đồng:

• Bản lề và ray trượt: thương hiệu + mã + tải trọng kg
• Tay nâng thủy lực tủ bếp trên + giảm chấn đóng êm
• Keo dán cạnh + keo silicone chống mốc khu bếp
• Chân nhựa / chân nhôm tủ dưới + đế cao su chống nước

Ghi rõ mã hàng thì thợ không thể đánh hàng rẻ mà không bị phát hiện. Ngược lại, nếu thợ vẫn cố đổi, bạn có chứng cứ đòi thay trả lại mà không cần đôi co to tiếng.

Bên giám sát độc lập cứu tôi một bàn thua trông thấy

Lần đầu tôi năn nỉ khách hàng thuê bên thứ ba độc lập là căn 70m2 ở Quận 7, giá trọn gói nội thất khoảng 280 triệu. Khách đầu tiên tiếc 3 triệu trả cho người giám sát theo từng giai đoạn, bảo rằng tôi đã tự đi coi được rồi. Tôi nói thẳng là tôi có mặt được nhưng không chuyên đo điện âm tường bằng đồng hồ đo điện trở, cũng không phát hiện được ống nước âm tường bị rò rỉ ở mối nối khi chưa đóng trần thạch cao được. Cuối cùng khách chịu thuê, và chỉ sau buổi kiểm tra thứ hai trước khi đóng trần, người giám sát đã báo lại 12 lỗi đáng kể. Ba lỗi lớn nhất là ống nước âm bị nối sai vị trí khiến nước đọng ở mối nối, dây điện cho đèn âm trần không đủ tải cho aptomat mới, và khung thạch cao khu bếp không đủ chịu lực cho tủ treo trên. Tính ra, l lỗi đó nếu đóng trần rồi mới phát hiện thì chi phí sửa chữa rơi vào tầm 25 triệu. Trừ đi ba triệu tiền thuê giám sát, khách vẫn lời hơn hai mươi triệu và quan trọng hơn là không phải đục tường vá lại. Nói thẳng một câu là giám sát độc lập không cần giỏi hơn thợ, chỉ cần người đó không có cơ lực nghiêng về phía nào, kiểm tra đúng thời điểm, thì giá trị mang lại gấp nhiều so với chi phí.

Nếu như bạn đang chuẩn bị nhận nhà và sắp đi vào nội thất, hãy thử làm một việc nhỏ thay đổi lớn: chụp ảnh hiện trạng từng góc tường, vẽ lại số đo bằng bút, và chốt mọi thứ bằng giấy. Bạn có từng phải đôi co với thợ vì một chuyện hứa miệng chưa?